Marjane Satrapi 4 Haziran 2026’da , 56 ya-şında hayatını kaybetti. 25 dile çevrilen ve 2 milyon adetten fazla satan, animas-yon filmi ödüller alan Persepolis’in yazarı, çizeri ve yönetmeni olarak anılıyor. Ama Marjane Satrapi  aslında, tüm dünyada, hayatın ve olasılıkların ve haksızlıkların yasını tutmanın siyah-beyaz hali.

‍

‍

Satrapi’yi sadece “İranlı feminist yazar”, “başörtüsü karşıtı” ya da “sürgün sanatçı” diye okumak eksik alır. Marjane Satrapi, göz yumulan, görülmeyen bir mücadelenin çizgileriydi. Bu yüzden kendini açıklamak yerine, çelişkilerini saklamadan çizdi: kızgın, komik, seküler, yaslı, özgür, yerinden edilmiş ama asla tek sıfata sığmayan.

‍

‍

Satrapi’nin farkı, İran Devrimi’ni “uzaktaki büyük tarih” gibi değil, herkesin hayatında yaşanabilecek kırılmalarla anlatmasıydı. Bir saç teli, bir plak, bir sigara, bir aile sofrası, bir çocuğun inadı o devrimle birlikte devam hayattı anlattıkları ya da devrime rağmen devam etmeye çalışan... Politika onun çizgisinde devlet binalarından çok mutfakta, okulda, yatak odasında görünür oldu ve bu sayede herkese ulaştı.

‍

‍

Marjana Satrapi, bize bir ülkenin tarihini, bir grubun mücadelesini anlatmanın, bir çocuğun “neden?” sorusundan başlayabileceğini gösterdi. Kadınların, baskının sembolü değil; kahkahası, ailesi, arzusu, öfkesi, kötü kararları ve hafızasıyla insan olduğunu anlattı.

‍

Marjane Satrapi 1969 -2026

‍

‍

‍

‍