Ukraynalı para-biatloncu Maksym Murashkovskyi, geçtiğimiz günlerde ChatGPT’yi antrenman planı, motivasyon ve analiz için kullandığını ve 2026 Milano Cortina Kış Paralimpik Oyunları’nda kazandığı gümüş madalyada bunun önemli rol oynadığını söyledi. Murashkovskyi’nin, 2026 Milano-Cortina Kış Paralimpik Oyunları’nda erkekler görme engelliler biatlon yarışında gümüş madalya kazandıktan sonra yaptığı bu açıklama, tüm dünyada ses getirdi.

6 ay boyunca ChatGPT ile çalıştığını anlatan sporcu, antrenman taktikleri, antrenman planı, motivasyon ve psikolojik destek için yapay zekadan destek aldığını söylüyor.

Murashkovskyi’ye göre yapay zekâ, koçların işini tamamen almayacak ama 5-10 yıl içinde bazı görevleri üstlenebilir. 

‍

‍

‍

‍

Yapay zekaya danıştığımız konuları değil de danışmadıklarımızı konuşsak bir sonraki cümle bu yazının son cümlesi olurdu. Ama bugün, aklımıza gelen her şeyi yapay zekaya soruyoruz. Bazen bizi sinirlendiriyor, kendisine emirler vererek düzgün bir cevap almaya çalışıyoruz. Bazen de tam istediğimiz cevabı(!) vermese de bize ilham verecek bir şey söylüyor, işimizi baya bir kolaylaştırıyor.

Tabii başlıkta ve girişte okuduğunuz seviyeye gelebileceğini tahmin edebilir miydik? Bilemiyorum. Bir sporcu, kazanabileceği en prestijli madalya olan Olimpiyat madalyasından sonra ‘“ChatGPT yardımı sayesinde’’ diyor. Bu akıl almaz bir durum. 2002 yılında, teknolojinin içine doğmuş nesile mensup olsam da beni gerçekten şaşırttı.

Bir yandan da Ukrayna’nın ayıbı mı demeli… Bu olayın beni güldüren bir yanı da bu. Yahu koskoca Ukrayna’nın sporcusu gidip neden yapay zekadan yardım almak durumunda kalıyor? Bu adama deneyimli bir koç bulamadınız mı? Eeyyy Ukrayna! İtibardan tasarruf olmaz bakın… Sporcunuza bir koç bulun ve orada burada şöyle demeçler vermesine de engel olun. Böyle olmaz.

‍

Şaka bir yana, biz olimpik olmayan sporcular da elbette yapay zekadan destek alıyoruz. Hatta çok değerli bir triatlet arkadaşımla bu konuda konuştuğumuzda şaşırtıcı şeyler duymuştum. 341 Triatlon takımının baş antrenörü Cihan Asrak, ‘’Yapay zekadan bir triatlon antrenmanı istediğimde neredeyse benim yazdığım antrenmanla birebir bir antrenman programı yazdı’’ demişti.

Bu cümlesinin üstüne konuştuğumuzda, ‘"koç’’ olmanın sadece antrenman yazmak olmadığını anlattı. Antrenör olma kavramı aslında içinde çok fazla duygu barındıran bir şey. Bu yazının asıl konusu olan para-biatloncu Maksym’in de bahsettiği gibi; yapay zekadan psikolojik destek de alınabilir. 

‍

Evet belki mesleği spor olan kişiler ‘’performans kaygısı’’ gibi konularla mücadele ederken, Dünya şampiyonalarında yarışan bir triatlet olmak isteyen amatör sporcuların kaygıları bambaşka. 

Günlerinin büyük kısmını geçirdikleri bir işleri, vakit ayırmaları gereken aileleri ya da aile büyükleri, çocukları var. Bu programda çok keskin ve disiplinli bir hayat düzeni oturtamayan kişiler yazılan antrenman programlarını sürdüremiyor. Sevdiklerini, işlerini ya da sporu seçmeleri gereken bir ayrımda buluyorlar kendilerini. Tahmin edersiniz ki cevap çoğu zaman sevdikleri ya da işleri oluyor. Bu noktada özellikle amatör sporcuların ihtiyacı olan şey sadece antrenman programı değil. 

‍

‍

‍

‍

Onları dinleyen, kendi deneyimleriyle onlara tavsiyeler veren, yaşadıkları sorunlara karşın antrenmanlarını aksatmamaları için onlara empati ile yaklaşacak birisi. İhtiyaç tam olarak bu ve Cihan’ı yapay zekadan ayıran şey deneyimli bir triatlet olmasından önce, insan olması. Çok klişe ama öyle. Cihan’ın öğrencilerinin bazen bir bakışından dertlerini anlaması, bazen onlara içten şekilde sarılması henüz yapay zekanın yapamadığı şeylerden bazıları.

Olimpik sporculara ve Olimpiyat madalyalarına dönecek olursak; bu haber bir yanıyla da insanı umutla dolduran bir haber. İnternete erişebilen, doğru kullanmayı bilen başka sporcuların da tıpkı Maksym gibi büyük başarılar kazanabileceği fikri beni çok heyecanlandırdı. Ülkemizde sporu tabana yaydık mı bilmiyorum ama küçük şehirlerden, ilçelerden, bizim ülkemizden, bizim sporcularımız da belki böyle uluslarası sahnelere çıkar. Kim bilir…

‍

SAHADAKİ TABLO NASIL?

‍

• 2025'te NWSL takımı OL Reign'in baş antrenörü Laura Harvey, taktikal karar alma süreçlerinde ChatGPT'yi bir beyin fırtınası ortağı olarak kullandığını açıkça kabul etti. Yapay zekânın önerdiği beşli savunma düzeniyle birlikte takım, 2024'te ligde dibe yakın konumdayken 2025'te dördüncülüğe yükseldi.

• NFL, Amazon Web Services ile geliştirdiği "Dijital Sporcu" platformuyla 2024'te,  bir önceki yıla göre %17 düşüşle, rekor düşük kafa travması oranına ulaştı. Bunu her stadyuma yerleştirilen 38 kamera ve sensörlerle haftalık 500 milyon veri noktası işlenmesi sayesinde gerçekleştirdi. 

• Google DeepMind ile Liverpool FC'nin duran top stratejilerine odaklanan iş birliği de AI'ın taktik alanda ne kadar içeri girdiğinin somut bir göstergesi.

• Amatör sporcular da bu teknolojiden nasibini alıyor: OnForm gibi platformlar, video analizi aracılığıyla form düzeltme ve performans optimizasyonu konusunda bireysel sporculara destek sunuyor. Bu daha önceden sadece yalnızca elit sporcuların erişebildiği bir hizmetti.

• AI'ı sporda düzenleyen katı yasal çerçeveler bu hızla gelişen teknolojinin gerisinde kalmaya devam ediyor. Bununla birlikte bazı adımlar atılıyor. NFL'in 2020 yılında oyuncu sendikasıyla imzaladığı toplu iş sözleşmesi, biyometrik veri kullanımı için rıza zorunluluğu ve ikincil kullanım kısıtlamaları getiriyor; NBA'in 2023 sözleşmesi de sporcuların verilerine erişim hakkını güvence altına alıyor ve onay alınmadan ticari kullanımı yasaklıyor. 

• Avrupa'da ise Avrupa Komisyonu'nun SHARE 2.0 raporu, AI'ın sporda scouting'den sakatlanma önlemeye kadar pek çok alanda nasıl kullanıldığını belgeliyor ve rekabet bütünlüğü için düzenleyici çerçevelere ihtiyaç olduğunun altını çiziyor.

• Spor teknolojisi araştırmacıları, mevcut hukuki çerçevelerin sporcuları veri öznesi olarak değil, veri sahibi olarak tanıması gerektiğini savunuyor. Atletin bedeniyle üretilen verinin onu yaratan kişiden bağımsız bir "iş ürünü" sayılması etik açıdan sorunlu. 

‍

Anlayacağınız, şimdilik alan net: uzmanlar AI'ın insan kararının yerini değil, desteğini alması gerektiği konusunda hemfikir. "AI önerir, insan karar verir" modeli şu an için geçerliliğini koruyor. Ama bu sınırın ne kadar süre daha geçerli kalacağı bilinmiyor.

‍

‍

‍